Khi nhắc đến các tật khúc xạ ở mắt, chúng ta thường nghe nhiều đến cận thị hay loạn thị mà ít ai chú ý đến viễn thị. Thực tế, viễn thị là một tật khúc xạ rất phổ biến, có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi từ trẻ nhỏ cho đến người trưởng thành.
Do cơ chế tự điều tiết của mắt, viễn thị giai đoạn đầu thường bị bỏ qua hoặc bị nhầm lẫn với chứng lão thị của người già. Nếu không được phát hiện sớm và chỉnh kính đúng cách, viễn thị không chỉ gây mệt mỏi, suy giảm hiệu suất làm việc mà còn có thể dẫn đến biến chứng nhược thị, lác mắt vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ.
Hãy cùng các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm tìm hiểu chi tiết về tật viễn thị, dấu hiệu nhận biết và giải pháp khắc phục qua bài viết dưới đây.
1. Tật viễn thị là gì? Phân biệt viễn thị và lão thị
Về mặt vật lý nhãn khoa, viễn thị (Hyperopia) là tình trạng các tia sáng song song từ môi trường bên ngoài đi vào mắt, sau khi qua hệ thống thấu kính (giác mạc và thủy tinh thể) lại hội tụ ở phía sau võng mạc thay vì hội tụ ngay trên võng mạc như mắt bình thường.
Hệ quả là người bị viễn thị thường nhìn các vật ở xa rõ hơn so với các vật ở gần. Tuy nhiên, nếu độ viễn thị quá cao, người bệnh sẽ nhìn mờ ở cả khoảng cách xa lẫn gần.
Sự khác biệt cốt lõi giữa Viễn thị và Lão thị:
Rất nhiều người đánh đồng hai tình trạng này vì chúng đều gây khó khăn khi nhìn gần (như đọc sách, xem điện thoại). Tuy nhiên, bản chất y khoa của chúng hoàn toàn khác nhau:
- Viễn thị: Là tật khúc xạ do trục nhãn cầu quá ngắn hoặc giác mạc có độ cong quá dẹt. Bệnh có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào, ngay từ khi trẻ vừa sinh ra.
- Lão thị: Không phải là tật khúc xạ b bẩm sinh mà là hội chứng lão hóa tự nhiên của mắt do tuổi tác (thường xuất hiện sau tuổi 40). Nguyên nhân là do cơ điều tiết bị yếu đi và thủy tinh thể bị xơ cứng, mất đi khả năng đàn hồi để phồng lên khi nhìn gần.
2. Những nguyên nhân dẫn đến tật viễn thị
Tình trạng các tia sáng hội tụ sai vị trí trong mắt viễn thị chủ yếu xuất phát từ các yếu tố:
- Yếu tố di truyền (Phổ biến nhất): Cấu trúc nhãn cầu ngắn bẩm sinh thường có tính chất gia đình. Nếu cha mẹ bị viễn thị, con cái có nguy cơ cao cũng sẽ mắc tật khúc xạ này.
- Do giác mạc quá dẹt: Độ cong của giác mạc không đủ để bẻ cong các tia sáng hội tụ đúng trên võng mạc.
- Hệ quả của các bệnh lý bẩm sinh tại mắt: Như tình trạng không có thủy tinh thể bẩm sinh, u nhãn cầu hoặc các tổn thương cấu trúc đáy mắt làm thay đổi trục nhãn cầu.
3. Các dấu hiệu cảnh báo bạn hoặc trẻ đang bị viễn thị
Khác với cận thị (nhìn mờ ngay lập tức), mắt viễn thị mức độ nhẹ ở người trẻ tuổi có khả năng tự gồng cơ để điều tiết thủy tinh thể phồng lên, giúp đẩy ảnh về đúng võng mạc để nhìn rõ. Sự nỗ lực điều tiết liên tục này kéo theo hàng loạt triệu chứng lâm sàng:
- Nhức đầu, mỏi mắt, đau tức vùng hốc mắt: Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Cơn nhức đầu thường xuất hiện ở vùng trán hoặc thái dương sau một khoảng thời gian tập trung đọc sách, viết bài hoặc làm việc với máy tính.
- Nhìn mờ khi đọc sách hoặc làm việc ở khoảng cách gần: Khi nhìn gần, mắt phải điều tiết tối đa. Người bệnh có xu hướng phải đưa sách, điện thoại ra xa tầm mắt thì mới nhìn rõ chữ.
- Thường xuyên nheo mắt, chảy nước mắt sống: Trẻ em bị viễn thị thường nheo mắt hoặc dụi mắt khi phải tập trung nhìn, mắt dễ bị đỏ và kích ứng do mỏi cơ.
- Có xu hướng lé (lác) mắt vào trong: Ở trẻ em, để nhìn rõ vật ở gần, mắt phải tăng cường quy tụ đồng thời với điều tiết. Việc điều tiết quá mức kéo dài dễ khiến trục mắt của trẻ bị lệch, dẫn đến lác trong (lác cơ năng do viễn thị).
4. Những biến chứng nguy hiểm của viễn thị nếu bỏ qua điều trị
Ở người trưởng thành, viễn thị không được chỉnh kính sẽ gây suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống, mệt mỏi kinh niên và giảm năng suất lao động.
Đối với trẻ em, viễn thị nguy hiểm hơn gấp nhiều lần. Vì mắt trẻ có khả năng điều tiết rất mạnh, trẻ bị viễn thị nhẹ vẫn có thể nhìn rõ và vượt qua các buổi thử thị lực thông thường tại trường học, dẫn đến việc bỏ sót bệnh. Nếu độ viễn cao không được đeo kính trước 6 tuổi, não bộ sẽ lãng quên tín hiệu từ mắt bị mờ, dẫn đến biến chứng nhược thị vĩnh viễn (mắt lười) – tình trạng thị lực bị suy giảm hoàn toàn và không thể phục hồi bằng bất kỳ loại kính hay phẫu thuật nào khi lớn lên.
5. Giải pháp chẩn đoán và điều trị viễn thị tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm
Để phát hiện chính xác viễn thị, đặc biệt là viễn thị ẩn ở trẻ em, quy trình đo mắt cần được thực hiện vô cùng nghiêm ngặt bởi các chuyên gia. Tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm, chúng tôi sở hữu giải pháp toàn diện:
Chẩn đoán chuẩn y khoa bằng thuốc liệt điều tiết
Đối với trẻ nhỏ, các bác sĩ tại Mắt Thanh Tâm sẽ tiến hành nhỏ thuốc liệt cơ điều tiết tạm thời trước khi đo máy. Bước này giúp đưa mắt về trạng thái thư giãn hoàn toàn, loại bỏ hoàn toàn lực gồng của cơ mi, từ đó lộ ra "độ viễn thị thật", tránh tình trạng cắt sai độ kính.
Các phương pháp điều trị hiệu quả:
- Sử dụng kính thuốc (Kính gọng hoặc Kính áp tròng): Đây là phương pháp phổ biến, đơn giản và an toàn nhất. Người bị viễn thị sẽ được kê đơn sử dụng thấu kính hội tụ (kính có dấu cộng +) giúp bẻ cong các tia sáng sớm hơn để chúng hội tụ chuẩn xác ngay trên võng mạc, giải phóng hoàn toàn áp lực điều tiết cho mắt.
- Phẫu thuật khúc xạ (Bắn Laser): Đối với người trưởng thành (trên 18 tuổi) có độ viễn thị ổn định và không muốn lệ thuộc vào kính gọng, các phương pháp phẫu thuật hiện đại như Femto-LASIK, ReLEx SMILE hay phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn (Phakic IOL) sẽ giúp thay đổi độ cong giác mạc, điều trị triệt dứt điểm độ viễn thị.
CHỦ ĐỘNG TẦM SOÁT THỊ LỰC CHO CON NGAY HÔM NAY!
Nếu bạn nhận thấy bản thân thường xuyên bị nhức đầu khi làm việc gần, hoặc thấy con trẻ có biểu hiện nheo mắt, lười đọc sách, hãy đưa ngay đến Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để được thăm khám chuyên sâu. Phát hiện viễn thị sớm chính là cách duy nhất bảo vệ tương lai đôi mắt của con.
