Khi thời tiết bước sang giai đoạn tháng 8 và tháng 9, miền Bắc bắt đầu đón những đợt không khí dịu mát của mùa thu. Tuy nhiên, sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ, độ ẩm, kèm theo gió hanh khô mang theo lượng lớn phấn hoa, bụi bẩn, nấm mốc phát tán lại là nỗi ám ảnh đối với những người có cơ địa nhạy cảm. Đây là thời điểm bệnh lý viêm kết mạc dị ứng thời tiết bùng phát mạnh mẽ.
Đáng lo ngại là do biểu hiện ban đầu cũng là đỏ mắt, nhiều người thường nhầm lẫn căn bệnh này với dịch đau mắt đỏ (viêm kết mạc cấp do virus) nguy hiểm. Sự nhầm lẫn này dẫn đến việc tự ý cách ly không cần thiết, hoặc nguy hiểm hơn là mua sai thuốc điều trị, gây ra những biến chứng tai hại cho thị lực.
Hãy cùng các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm tìm hiểu cách nhận diện đúng bệnh viêm kết mạc dị ứng và cách xử lý chuẩn y khoa qua bài viết dưới đây.
1. Viêm kết mạc dị ứng thời tiết là gì? tại sao rộ lên vào mùa thu?
Viêm kết mạc dị ứng là phản ứng viêm của lớp màng trong suốt trên bề mặt mắt (kết mạc) khi tiếp xúc với các chất dị nguyên từ môi trường bên ngoài. Khác với đau mắt đỏ do nhiễm trùng, viêm kết mạc dị ứng hoàn toàn không có tính chất lây lan từ người này sang người khác.
Vào mùa thu (tháng 8, 9), bệnh rộ lên do các yếu tố đặc trưng:
- Sự thay đổi của thảm thực vật: Mùa thu là mùa nở hoa của nhiều loại cây, cỏ, phấn hoa được gió cuốn đi và phát tán rất xa trong không khí, dễ dàng bay vào mắt.
- Thời tiết hanh khô, nhiều gió: Làm tăng lượng bụi mịn và các hạt nấm mốc lơ lửng trong không gian. Khi các dị nguyên này bám vào bề mặt nhãn cầu, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ giải phóng chất Histamine – thủ phạm chính gây ra phản ứng ngứa, đỏ và sưng phù ở mắt.
2. Các dấu hiệu điển hình của viêm kết mạc dị ứng
Người mắc bệnh lý viêm kết mạc dị ứng thời tiết thường xuất hiện các triệu chứng rầm rộ ngay sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng:
- Ngứa mắt dữ dội (Triệu chứng điển hình nhất): Cảm giác ngứa ngáy sâu bên trong mắt khiến người bệnh khó chịu khôn nguôi, càng dụi mắt lại càng thấy ngứa hơn.
- Đỏ cả hai mắt: Lòng trắng của mắt có màu hồng hoặc đỏ nhạt do các mạch máu kết mạc bị giãn nở.
- Chảy nước mắt và tiết dịch trong: Mắt tiết ra nhiều nước mắt hoặc dịch rỉ mắt có đặc điểm trong suốt, dính, dai như sợi chỉ chứ không phải ghèn mủ đặc.
- Sưng phù mi mắt và kết mạc: Mi mắt có thể sưng húp lên. Trong một số trường hợp nặng, lớp màng lòng trắng (kết mạc) bị mọng nước, lồi lên trông như một màng thạch.
- Thường đi kèm triệu chứng toàn thân: Người bệnh thường bị ngứa mũi, hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong (viêm mũi dị ứng) hoặc nổi mề đay trên da.
3. Bảng phân biệt chính xác Viêm kết mạc dị ứng và Đau mắt đỏ
Để tránh hoang mang hoặc điều trị sai phác đồ, ba mẹ và người bệnh có thể dựa vào các tiêu chí lâm sàng cốt lõi dưới đây:
|
Tiêu chí phân biệt
|
Viêm kết mạc dị ứng
|
Đau mắt đỏ (Viêm kết mạc cấp do virus)
|
|
Nguyên nhân
|
Do cơ địa phản ứng với phấn hoa, bụi, thời tiết...
|
Do nhiễm virus (Adenovirus...) hoặc vi khuẩn.
|
|
Tính lây lan
|
Không lây lan. Chỉ người có cơ địa dị ứng mới bị.
|
Lây lan rất mạnh qua giọt bắn, đồ dùng chung. Dễ thành dịch.
|
|
Triệu chứng chính
|
Ngứa mắt dữ dội là dấu hiệu bắt buộc.
|
Cộm xốn, đau rát như có cát là dấu hiệu chính. Ít ngứa.
|
|
Đặc điểm ghèn (rỉ) mắt
|
Dịch trong suốt, dai, dính, kéo thành sợi được.
|
Ghèn mủ đặc màu vàng hoặc xanh, làm dính chặt mi mắt khi ngủ dậy.
|
|
Biểu hiện đi kèm
|
Hắt hơi, sổ mũi trong, ngứa mũi, ngứa da.
|
Sốt nhẹ, đau họng, nổi hạch ở tai hoặc dưới hàm.
|
4. Những sai lầm nguy hiểm khi tự điều trị viêm kết mạc dị ứng
Khi bị ngứa mắt dữ dội, sai lầm phổ biến nhất của người bệnh là đưa tay lên dụi mắt thật mạnh. Lực cơ học từ ngón tay không chỉ làm tổn thương, trầy xước lớp tế bào giác mạc (lòng đen) mà còn kích thích các tế bào mast giải phóng nhiều Histamine hơn, khiến mắt càng ngứa và sưng to hơn.
Sai lầm thứ hai là tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần kháng viêm Corticoid liều cao. Thuốc này cắt cơn ngứa cực nhanh, nhưng nếu lạm dụng mà không có sự kiểm soát của bác sĩ sẽ dẫn đến các biến chứng mù lòa nguy hiểm như: bệnh Glocom (tăng nhãn áp), đục thủy tinh thể sớm hoặc gây đục loét giác mạc do nấm.
5. Phác đồ điều trị và chăm sóc mắt dị ứng giao mùa tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm
Khi mắt có các biểu hiện ngứa, đỏ kéo dài trong mùa giao mùa tháng 8, 9, người bệnh nên đến Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để được chẩn đoán chính xác bằng kính hiển vi nhãn khoa và nhận phác đồ điều trị an toàn:
- Sử dụng thuốc kháng Histamine và ổn định tế bào Mast: Giúp chặn đứng cơ chế gây ngứa từ gốc rễ, làm dịu mắt nhanh chóng mà không gây tác dụng phụ nguy hiểm.
- Kết hợp nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản: Giúp hòa loãng và rửa trôi các dị nguyên (phấn hoa, bụi mịn) bám trên bề mặt mắt, đồng thời cấp ẩm và bảo vệ màng phim nước mắt.
- Liệu pháp chườm lạnh tại nhà: Bác sĩ hướng dẫn người bệnh dùng gạc sạch bọc đá lạnh chườm lên mi mắt từ 5 - 10 phút để co mạch máu, giảm sưng và giảm ngứa tức thì một cách an toàn.
Bên cạnh đó, để phòng ngừa bệnh tái phát, người bệnh nên hạn chế ra đường vào những ngày lộng gió, luôn đeo kính bảo vệ mắt, sử dụng máy lọc không khí trong phòng ngủ và vệ sinh mắt hằng ngày bằng nước muối sinh lý Natri Clorid 0.9% sau khi từ ngoài đường về.
ĐỪNG ĐỂ CƠN NGỨA MẮT LÀM PHIỀN CUỘC SỐNG CỦA BẠN!
Mùa thu sẽ trọn vẹn và tươi đẹp hơn khi đôi mắt của bạn và người thân luôn khỏe mạnh, không bị hành hạ bởi những cơn ngứa ngáy, đỏ rát do thời tiết. Hãy liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để được các chuyên gia tư vấn và thăm khám chuyên sâu!
Chào bạn, đúng theo chiến lược đan xen nội dung, chúng ta sẽ quay trở lại với trục "Bảo vệ thị lực học đường".
Dưới đây là chi tiết Bài số 5: "Thuốc nhỏ mắt Atropine nồng độ thấp: 'Vũ khí' y khoa giúp kìm hãm tăng độ cận thị ở trẻ". Đây là bài viết chuyên sâu về mặt y học lâm sàng nhưng được diễn giải vô cùng dễ hiểu, giúp gỡ bỏ nỗi lo lắng của phụ huynh về chi phí và tính an toàn của các phương pháp kiểm soát cận thị hiện đại.
