Thời điểm tháng 8 và tháng 9 hằng năm không chỉ là mùa tựu trường rộn ràng của học sinh, sinh viên mà còn là giai đoạn thời tiết chuyển mình từ hạ sang thu. Sự thay đổi thất thường của nhiệt độ, độ ẩm không khí kết hợp với khói bụi chính là điều kiện lý tưởng để các loại vi khuẩn, virus phát triển mạnh. Đây cũng là lý do vì sao cứ vào khoảng thời gian này, dịch đau mắt đỏ (hay còn gọi là viêm kết mạc cấp) lại bùng phát mạnh mẽ, tạo thành các ổ dịch lớn tại trường học, công sở và trong các gia đình.
Bệnh đau mắt đỏ tuy lành tính nhưng nếu không hiểu rõ nguyên nhân và con đường lây lan để chủ động phòng tránh, bệnh có thể gây ra nhiều phiền toái cho sinh hoạt, học tập, thậm chí dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho thị lực. Hãy cùng các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm tìm hiểu sâu về căn bệnh này qua bài viết dưới đây.
1. Đau mắt đỏ là gì? Nguyên nhân do đâu bùng phát vào tháng 8, 9?
Đau mắt đỏ (Viêm kết mạc cấp) là tình trạng lớp màng trong suốt trên bề mặt của nhãn cầu (kết mạc nhãn cầu) và mặt sau của mi mắt (kết mạc mi) bị viêm nhiễm dưới tác động của các tác nhân ngoại lai. Tình trạng viêm này làm giãn nở các mạch máu nhỏ ở kết mạc, khiến lòng trắng của mắt trông có màu đỏ hoặc hồng rực đặc trưng.
Vào thời điểm giao mùa tháng 8, tháng 9, bệnh thường bùng phát do 3 nguyên nhân chính:
- Do Virus (Phổ biến nhất - chiếm đến 80% các ca dịch): Thủ phạm hàng đầu là Adenovirus, bên cạnh đó có thể do Enterovirus hoặc Coxsackievirus. Đau mắt đỏ do virus có đặc điểm là độc lực mạnh, tốc độ lây lan cực kỳ chóng mặt và dễ bùng phát thành dịch lớn trong cộng đồng.
- Do Vi khuẩn: Thường do các chủng vi khuẩn như Staphylococcus, Streptococcus hoặc Haemophilus influenzae. Bệnh do vi khuẩn thường gây tiết nhiều ghèn (rỉ) mủ đặc và cần điều trị bằng kháng sinh.
- Yếu tố môi trường học đường: Tháng 8, 9 là lúc học sinh tụ hội đông đúc sau kỳ nghỉ hè. Việc sinh hoạt, vui chơi chung trong không gian lớp học sử dụng điều hòa kín là môi trường "hoàn hảo" để virus phát triển và phát tán từ người này sang người khác.
2. Các con đường lây lan "siêu tốc" của dịch đau mắt đỏ
Nhiều người vẫn có quan niệm sai lầm rằng: "Chỉ cần nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ là sẽ bị lây bệnh". Các chuyên gia nhãn khoa khẳng định: Việc nhìn nhau hoàn toàn không làm lây bệnh. Đau mắt đỏ lây truyền qua các con đường tiếp xúc dịch tiết cơ thể rất rõ ràng bao gồm:
Tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn đường hô hấp
Khi người mắc bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi, virus có trong nước bọt và dịch tiết mũi họng sẽ phát tán ra không khí dưới dạng các giọt bắn li ti. Người lành hít phải các giọt bắn này hoặc để chúng bám vào vùng mắt, mũi, miệng sẽ rất dễ bị nhiễm bệnh.
Con đường "Tay - Mắt" (Phổ biến nhất ở trẻ em)
Người bị bệnh thường có thói quen đưa tay lên dụi mắt để giảm bớt cảm giác cộm xốn. Dịch tiết chứa hàng triệu virus từ mắt sẽ dính đầy lên đôi bàn tay của họ. Khi họ chạm vào các vật dụng công cộng như tay nắm cửa, nút bấm thang máy, đồ chơi ở lớp học, bàn ghế... virus sẽ bám lại đó. Người lành vô tình chạm tay vào các bề mặt nhiễm khuẩn này, sau đó đưa tay lên dụi mắt, mũi hoặc miệng của mình thì quy trình lây nhiễm chính thức hoàn tất.
Sử dụng chung đồ dùng cá nhân
Việc dùng chung các vật dụng sinh hoạt hằng ngày như khăn mặt, gối nằm, kính mắt, khẩu trang, hoặc dùng chung các lọ thuốc nhỏ mắt với người đang bị bệnh là con đường ngắn nhất dẫn đến tình trạng cả gia đình cùng bị đau mắt đỏ.
Lây qua nguồn nước
Tắm rửa, bơi lội chung tại các bể bơi công cộng không đảm bảo tiêu chuẩn khử khuẩn trong mùa dịch cũng là một nguy cơ lớn khiến mắt tiếp xúc trực tiếp với virus.
3. Dấu hiệu nhận biết đau mắt đỏ từ sớm
Bệnh thường ủ bệnh từ 2 - 14 ngày trước khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng rầm rộ. Ba mẹ và người bệnh cần đi khám ngay nếu có các biểu hiện:
- Mắt đột ngột đỏ rực, cộm xốn: Cảm giác như có hạt cát hoặc bụi kẹt bên trong mắt, rất khó chịu. Bệnh có thể bắt đầu ở một mắt, sau đó vài ngày lây sang mắt còn lại.
- Tiết nhiều ghèn (rỉ) mắt: Đau mắt đỏ do virus thường tiết dịch trong hoặc có màu hồng nhạt. Nếu do vi khuẩn, ghèn sẽ có màu vàng hoặc xanh lục đặc quánh, khiến hai mi mắt bị dính chặt vào nhau, rất khó mở mắt khi thức dậy vào buổi sáng.
- Sưng phù mi mắt: Vùng mi mắt trên và dưới có thể bị sưng húp, mọng nước.
- Chảy nước mắt sống liên tục và sợ ánh sáng: Mắt trở nên nhạy cảm một cách bất thường khi nhìn vào đèn hoặc ánh nắng mặt trời.
- Triệu chứng toàn thân: Người bệnh (đặc biệt là trẻ em) có thể kèm theo sốt nhẹ, viêm họng, nổi hạch ở tai hoặc dưới hàm, mệt mỏi, chán ăn.
4. Giải pháp xử lý và điều trị an toàn tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ đau mắt đỏ, người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc nhỏ mắt đại trà tại các nhà thuốc, đặc biệt là các thuốc chứa thành phần kháng viêm Corticoid liều mạnh. Việc nhỏ thuốc sai cách trong giai đoạn nhiễm virus có thể làm tổn thương giác mạc sâu (viêm giác mạc chấm nông, loét giác mạc), gây sẹo mờ và suy giảm thị lực vĩnh viễn.
Tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm, chúng tôi tiếp nhận chẩn đoán và điều trị dịch đau mắt đỏ với phác đồ chuẩn y khoa:
- Thăm khám bằng sinh hiển vi hiện đại: Bác sĩ chuyên khoa trực tiếp kiểm tra cấu trúc mắt để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là do virus, vi khuẩn hay dị ứng thời tiết, đồng thời kiểm tra xem lòng đen (giác mạc) đã bị tổn thương hay chưa.
- Kê đơn thuốc cá nhân hóa: Tùy thuộc vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định các dòng thuốc nhỏ kháng sinh phòng bội nhiễm, thuốc kháng viêm phù hợp kèm các dòng nước mắt nhân tạo giúp làm dịu và bảo vệ bề mặt nhãn cầu an toàn tuyệt đối cho mọi lứa tuổi.
CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ SỨC KHỎE MẮT MÙA TỰU TRƯỜNG!
Đau mắt đỏ lây lan rất nhanh nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị dứt điểm nếu phát hiện sớm. Đừng để dịch bệnh làm gián đoạn những ngày đầu năm học mới của con hoặc ảnh hưởng đến công việc của bạn. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào tại mắt, hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để được chăm sóc tốt nhất!
