Trong kỷ nguyên công nghệ, hình ảnh một người ngồi hàng giờ trước màn hình máy tính hay ôm chiếc điện thoại thông minh đã trở nên quá quen thuộc. Thiết bị điện tử giúp cuộc sống trở nên tiện lợi hơn, nhưng chúng cũng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sự bùng phát của các tật khúc xạ và Hội chứng thị giác màn hình (CVS).
Đáng lo ngại hơn, bên cạnh thời gian sử dụng, yếu tố ánh sáng của môi trường xung quanh khi chúng ta dùng các thiết bị này lại thường bị ngó lơ. Sử dụng điện thoại, máy tính trong phòng tối hoặc dưới ánh sáng không phù hợp chính là "bản án tử" gián tiếp tàn phá võng mạc và làm suy giảm thị lực một cách nhanh chóng.
Hãy cùng các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm tìm hiểu sự nguy hiểm của thói quen này và các nguyên tắc điều tiết ánh sáng chuẩn khoa học qua bài viết dưới đây.
1. Điều gì xảy ra khi bạn dùng thiết bị điện tử trong môi trường thiếu sáng?
Rất nhiều người có thói quen lên giường, tắt hết đèn phòng rồi mới mở điện thoại để lướt mạng xã hội, đọc tin tức hoặc xem phim trước khi đi ngủ. Thói quen này gây ra những tổn thương cực kỳ nghiêm trọng cho mắt:
- Mắt phải điều tiết quá mức gây mỏi mệt dữ dội: Khi xung quanh tối đen, màn hình điện tử trở thành nguồn sáng duy nhất có cường độ mạnh hắt thẳng vào mắt. Lúc này, đồng tử (con ngươi) của mắt phải liên tục co giãn để điều chỉnh lượng ánh sáng thích hợp, các cơ điều tiết của mắt phải làm việc gấp đôi, gấp ba lần bình thường, dẫn đến tình trạng nhức mắt, đau đầu, chảy nước mắt sống.
- Tăng tác hại của ánh sáng xanh lên võng mạc: Ánh sáng xanh phát ra từ các màn hình điện tử có năng lượng cao, có khả năng xuyên thấu qua các lớp bảo vệ tự nhiên của mắt để đi sâu vào đáy mắt. Trong bóng tối, đồng tử sẽ giãn to hơn để đón ánh sáng, vô tình tạo điều kiện cho một lượng lớn ánh sáng xanh tấn công trực tiếp vào hoàng điểm, đẩy nhanh quá trình thoái hóa điểm vàng và gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.
- Gây khô mắt mạn tính: Khi tập trung nhìn vào màn hình trong bóng tối, tần số chớp mắt tự nhiên của chúng ta giảm đi đáng kể (từ 16-20 lần/phút xuống còn 6-8 lần/phút). Nước mắt không được trải đều để làm ẩm bề mặt nhãn cầu, khiến mắt nhanh chóng bị khô rát, đỏ cộm.
- Đẩy nhanh tiến triển cận thị: Đối với trẻ em và người trong độ tuổi sinh hoạt học đường, việc nhìn chăm chú vào nguồn sáng hẹp trong môi trường tối sẽ kích thích trục nhãn cầu dài ra nhanh hơn, khiến độ cận thị tăng vọt không kiểm soát.
2. Nguyên tắc "Vàng" về ánh sáng khi sử dụng thiết bị điện tử
Để bảo vệ đôi mắt khỏi hội chứng mỏi mắt kỹ thuật số, bạn cần thiết lập một môi trường làm việc và giải trí đảm bảo yếu tố đủ ánh sáng theo các tiêu chuẩn y khoa dưới đây:
Đảm bảo ánh sáng phòng đồng đều với ánh sáng màn hình
Tuyệt đối không tắt đèn khi sử dụng điện thoại hay máy tính. Hãy đảm bảo ánh sáng trong phòng làm việc hoặc phòng ngủ có cường độ tương đương hoặc chỉ chênh lệch nhẹ so với độ sáng của màn hình thiết bị. Điều này giúp mắt không phải thay đổi điều tiết đột ngột khi bạn đảo mắt nhìn xung quanh.
Tránh hiện tượng phản xạ ánh sáng (Lóa màn hình)
Hãy sắp xếp vị trí đặt máy tính sao cho ánh sáng từ đèn trần hoặc cửa sổ không chiếu trực tiếp vào màn hình gây ra hiện tượng bóng gương, lóa mắt. Hiện tượng phản chiếu này buộc mắt bạn phải căng ra để nhìn xuyên qua lớp bóng sáng, gây mỏi mắt rất nhanh. Nên đặt màn hình vuông góc hoặc chệch một góc so với cửa sổ.
Nguyên tắc chọn nguồn chiếu sáng phù hợp
- Ưu tiên sử dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (nhưng tránh ánh nắng gắt chiếu thẳng vào mắt).
- Vào ban đêm, nên sử dụng các loại đèn có ánh sáng vàng nhẹ hoặc trắng ấm, có chụp đèn để hướng ánh sáng xuống bàn làm việc thay vì chiếu thẳng vào mặt. Không nên sử dụng đèn huỳnh quang (đèn tuýp) quá sáng hoặc có hiện tượng nhấp nháy ngầm, vì nó kích thích võng mạc liên tục gây mỏi mắt.
3. Các cài đặt thông minh trên thiết bị giúp "hạ nhiệt" cho mắt
Bên cạnh việc thay đổi ánh sáng môi trường, bạn hoàn toàn có thể chủ động cấu hình thiết bị điện tử để thân thiện hơn với đôi mắt của mình:
- Bật chế độ lọc ánh sáng xanh (Night Light / Eye Comfort Shield): Chế độ này sẽ chuyển màn hình sang tông màu ấm (vàng dịu), giúp giảm thiểu tối đa lượng ánh sáng xanh tiếp xúc với mắt, đặc biệt là khi sử dụng vào buổi tối.
- Cân chỉnh độ sáng và độ tương phản phù hợp: Không để màn hình quá sáng như một ngọn đèn, cũng không để quá tối khiến bạn phải nheo mắt. Quy tắc chung là độ sáng màn hình phải hòa hợp với ánh sáng xung quanh.
- Áp dụng quy tắc 20 - 20 - 20: Cứ sau 20 phút làm việc với máy tính hoặc điện thoại, hãy cho mắt nghỉ ngơi bằng cách nhìn xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong vòng 20 giây và chớp mắt chủ động để cấp ẩm cho bề mặt nhãn cầu.
4. Chăm sóc và tầm soát thị lực chuyên sâu tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm
Nếu tính chất công việc bắt buộc bạn phải tiếp xúc với máy tính trên 8 tiếng mỗi ngày và bạn bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như: nhìn mờ, nhức mỏi mắt dai dẳng, khô rát mắt, sợ ánh sáng, đừng chủ quan tự mua các loại thuốc nhỏ mắt đại trà.
Tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm, chúng tôi sở hữu quy trình thăm khám và tầm soát toàn diện dành cho người sử dụng thiết bị điện tử:
- Kiểm tra và chẩn đoán hội chứng khô mắt chuyên sâu: Đo độ dày và phân tích chất lượng màng phim nước mắt để tìm chính xác nguyên nhân gây khô, từ đó chỉ định dòng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quan phù hợp nhất.
- Đo khúc xạ chuẩn xác: Phát hiện sớm tình trạng cận thị giả do mắt bị co quắp điều tiết quá mức khi nhìn màn hình sai cách, giúp đưa ra phác đồ thư giãn mắt và cắt kính đúng độ.
- Tầm soát đáy mắt công nghệ cao: Sử dụng hệ thống máy chụp cắt lớp OCT hiện đại để kiểm tra tổn thương tế bào hoàng điểm do tác hại của ánh sáng xanh, bảo vệ tầm nhìn dài lâu cho bạn.
THÔNG TIN LIÊN HỆ ĐẶT LỊCH THĂM KHÁM
Hãy chủ động thay đổi thói quen ngay hôm nay để bảo vệ "cửa sổ tâm hồn" của bạn và con trẻ. Đặt lịch hẹn khám mắt định kỳ tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để đôi mắt luôn được chăm sóc khỏe mạnh nhất!
