Chắc hẳn trong đời, ai cũng đã từng ít nhất một lần gặp phải tình trạng mi mắt bỗng nhiên sưng đỏ, đau nhức rồi nổi lên một nốt mụn mủ nhỏ. Dân gian thường gọi đây là hiện tượng lẹo mắt (hoặc chắp mắt).
Dù là một bệnh lý lành tính vùng mi mắt, nhưng do vị trí xuất hiện ngay tại vùng "mặt tiền" nhạy cảm, lẹo mắt không chỉ gây mất thẩm mỹ, cản trở tầm nhìn mà còn gây đau nhức, khó chịu cho người bệnh. Đáng ngại hơn, những sai lầm trong việc tự điều trị tại nhà bằng các mẹo dân gian có thể biến một nốt lẹo nhỏ thành ổ nhiễm trùng lớn, đe dọa trực tiếp đến cấu trúc của nhãn cầu. Hãy cùng Bệnh viện Mắt Thanh Tâm tìm hiểu cách xử lý bệnh lý này một cách khoa học và chuẩn y khoa qua bài viết dưới đây.
1. Phân biệt Lẹo mắt và Chắp mắt: Bạn đang mắc loại nào?
Rất nhiều người đánh đồng chắp và lẹo là một, tuy nhiên đây là hai bệnh lý hoàn toàn khác nhau về bản chất và nguyên nhân gốc rễ:
Lẹo mắt (Stye/Hordeolum)
Lẹo mắt là một ổ nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn (thường là tụ cầu khuẩn Staphylococcus) tấn công vào các tuyến chân lông mi. Lẹo có đặc điểm là tiến triển rất nhanh, gây đau nhức dữ dội, mi mắt sưng đỏ, phù nề rõ rệt. Sau 3 - 4 ngày, tại chỗ sưng sẽ hóa mủ và nổi lên một nốt mụn mủ màu vàng hoặc trắng ngay tại bờ mi.
Chắp mắt (Chalazion)
Khác với lẹo, chắp mắt không phải do nhiễm khuẩn cấp tính mà là hệ quả của việc tắc nghẽn tuyến bã nhờn Meibomius ở mi mắt. Khi chất nhầy bị ứ đọng không thoát ra ngoài được, nó sẽ hình thành một khối u nhỏ, cứng và nằm sâu trong sụn mi. Chắp mắt tiến triển rất chậm, hầu như không gây đau nhức, mi mắt chỉ hơi sưng nhẹ và khi sờ vào thấy có một cục u nhỏ nổi lên.
2. Những nguyên nhân khiến bạn dễ bị lẹo mắt ghé thăm
Vi khuẩn tụ cầu có thể xâm nhập và gây viêm nhiễm bờ mi mắt thông qua các con đường và thói quen sinh hoạt hằng ngày như:
- Dụi mắt bằng tay bẩn: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Đôi bàn tay tiếp xúc với khói bụi, tiền bạc, tay nắm cửa... mang theo hàng triệu vi khuẩn, khi đưa lên dụi mắt sẽ trực tiếp đưa vi khuẩn vào tuyến mi.
- Vệ sinh vùng mắt không kỹ: Thường xuyên trang điểm (kẻ mắt, chuốt mascara) nhưng tẩy trang sơ sài khiến các tuyến bã nhờn ở chân lông mi bị bít tắc.
- Lạm dụng kính áp tròng: Sử dụng kính áp tròng không được khử khuẩn đúng cách hoặc không rửa sạch tay trước khi đeo kính.
- Viêm bờ mi mạn tính: Những người có cơ địa da dầu hoặc bị viêm bờ mi dai dẳng có nguy cơ bị chắp, lẹo tái phát cao gấp nhiều lần người bình thường.
3. Những sai lầm nguy hiểm khi tự chữa lẹo mắt tại nhà
Khi bị lẹo mắt, do tâm lý nóng lòng muốn nốt mụn biến mất, nhiều người đã áp dụng các phương pháp truyền miệng cực kỳ nguy hiểm:
❌ Tự ý dùng tay nặn mủ, chích lẹo: Khi nốt lẹo chưa "chín", việc tự ý dùng tay nặn hoặc dùng kim không vô trùng để chích mủ sẽ làm vi khuẩn tràn vào các mạch máu xung quanh, gây nhiễm trùng lan tỏa vùng mặt, viêm tấy màng bọc hốc mắt, thậm chí là nhiễm trùng huyết nguy hiểm đến tính mạng. ❌ Đắp các loại lá cây (lá trầu không, lá dâu tằm): Việc đắp các loại lá trực tiếp lên nốt lẹo hở có thể gây bỏng nhiệt da mi hoặc đưa thêm tạp chất, vi khuẩn ngoài môi trường vào mắt, khiến mắt bị bội nhiễm nghiêm trọng. ❌ Tự mua thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid: Dùng các loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm mạnh một cách tùy tiện không những không khỏi bệnh mà còn làm giảm sức đề kháng của mắt, khiến ổ mủ lan rộng.
4. Giải pháp điều trị Chắp và Lẹo mắt chuẩn y khoa tại Mắt Thanh Tâm
Để điều trị lẹo mắt một cách dứt điểm, không để lại sẹo xấu trên mi mắt và ngăn ngừa tái phát, bệnh nhân cần được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa.
Tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm, phác đồ điều trị chắp, lẹo được thực hiện cá nhân hóa theo từng giai đoạn bệnh:
- Giai đoạn đầu (Mới sưng điều trị nội khoa): Bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh liệu pháp chườm ấm tại nhà kết hợp kê đơn các dòng thuốc nhỏ mắt kháng sinh, thuốc tra mỡ chuyên dụng để ức chế vi khuẩn và làm gom cồi mủ nhanh chóng.
- Giai đoạn hóa mủ (Thực hiện tiểu phẫu chích rạch): Khi nốt lẹo, chắp đã tạo thành khối mủ rõ rệt hoặc khu trú thành cục xơ cứng, bác sĩ sẽ tiến hành một tiểu phẫu nhỏ. Quy trình chích chắp lẹo tại Mắt Thanh Tâm diễn ra vô cùng nhẹ nhàng:
- Bệnh nhân được gây tê tại chỗ nên hoàn toàn không đau.
- Bác sĩ dùng dụng cụ chuyên dụng rạch một đường siêu nhỏ (giấu đường rạch ở mặt trong mi mắt để đảm bảo thẩm mỹ, không để lại sẹo).
- Nạo sạch hoàn toàn mủ và bao chắp một cách triệt để, giúp mi mắt phẳng phiu, nhanh hồi phục và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát tại vị trí cũ.
BÍ KÍP PHÒNG NGỪA LẸO MẮT TÁI PHÁT TỪ CHUYÊN GIA
Để bảo vệ đôi mắt khỏi chắp lẹo, hãy duy trì các thói quen tốt: Tuyệt đối không dụi mắt; rửa tay xà phòng thường xuyên; tẩy trang mắt sạch sẽ cuối ngày; đeo kính bảo vệ khi ra đường để tránh khói bụi.
Nếu mi mắt của bạn hoặc người thân đang có dấu hiệu sưng đau, nổi mụn, đừng tự ý xử lý tại nhà. Hãy liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để được xử lý y khoa an toàn và nhanh chóng nhất!
